ทำหมันแมวหมาตอนไหนดีที่สุด? ข้อดีที่เจ้าของหลายคนไม่รู้
Spay & Neuter
การทำหมันคือการผ่าตัดเพื่อให้แมวหรือสุนัขไม่สามารถสืบพันธุ์ได้อีกต่อไป โดยในเพศเมียเรียกว่า spay และในเพศผู้เรียกว่า castrate การทำหมันให้ประโยชน์ทั้งด้านสุขภาพและพฤติกรรม และช่วยควบคุมประชากรสัตว์จร
การทำหมันคืออะไร
ในเพศเมีย การทำหมันคือการผ่าตัดนำรังไข่และมดลูกออก ส่วนในเพศผู้คือการตัดอัณฑะออก หลังทำหมันสัตว์จะไม่เป็นสัดและไม่สามารถตั้งท้องหรือผสมพันธุ์ได้อีก
เป็นการผ่าตัดที่ทำเป็นประจำโดยสัตวแพทย์ภายใต้การดมยาสลบ แม้จะเป็นการผ่าตัดแต่ก็มีความเสี่ยงต่ำในสัตว์ที่สุขภาพแข็งแรงและเตรียมตัวถูกต้อง
ประโยชน์ของการทำหมัน
การทำหมันเพศเมียช่วยลดความเสี่ยงของเนื้องอกเต้านมและการติดเชื้อในมดลูก (pyometra) ซึ่งเป็นโรคอันตราย ส่วนเพศผู้ช่วยลดความเสี่ยงของโรคต่อมลูกหมากและเนื้องอกอัณฑะ
ด้านพฤติกรรม เพศผู้ที่ทำหมันมักลดการปัสสาวะฉีดเพื่อทำเครื่องหมาย ลดการหนีออกจากบ้านเพื่อตามตัวเมีย และลดการต่อสู้ และเพศเมียจะไม่เป็นสัดซึ่งช่วยลดเสียงร้องและความกระวนกระวายในแมว
อายุที่เหมาะสม
สัตวแพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้ทำหมันก่อนวัยเจริญพันธุ์ตามคำแนะนำของแต่ละประเทศและสายพันธุ์ โดยทั่วไปราวอายุ 4–6 เดือน ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อกำหนดเวลาที่เหมาะสมกับสัตว์ของคุณ
สำหรับสัตว์ที่โตแล้วก็ยังทำหมันได้ แต่ควรตรวจสุขภาพก่อนเสมอ เนื่องจากสัตว์สูงอายุหรือมีโรคประจำตัวอาจต้องประเมินความเสี่ยงเพิ่มเติม
การดูแลหลังผ่าตัด
หลังผ่าตัดควรให้สัตว์พักผ่อนในที่ที่สะอาดและอบอุ่น สวมปลอกคอกันเลีย (e-collar) ตามที่สัตวแพทย์แนะนำ เพื่อป้องกันการเลียแผลจนติดเชื้อ จำกัดการวิ่งกระโดด และสังเกตแผลทุกวัน
หากพบว่าแผลบวมแดง มีหนองหรือเลือดออก สัตว์ซึม ไม่ยอมกิน หรือมีไข้ ควรติดต่อสัตวแพทย์ทันที และพาไปตรวจตามนัดเพื่อถอดไหมหรือประเมินแผล
คำถามพบบ่อย
แมวหรือสุนัขต้องอายุเท่าไรถึงทำหมันได้?
ส่วนใหญ่แนะนำราว 4–6 เดือน แต่ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และสุขภาพ ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อกำหนดเวลาที่เหมาะสม
ทำหมันแล้วสัตว์อ้วนขึ้นไหม?
การทำหมันทำให้ความต้องการพลังงานลดลงเล็กน้อย หากให้อาหารเท่าเดิมโดยไม่ออกกำลังกายอาจน้ำหนักเพิ่มขึ้น จึงควรปรับปริมาณอาหารและการออกกำลังกายตามความเหมาะสม
หลังทำหมันต้องดูแลอะไรเป็นพิเศษ?
ต้องใส่ปลอกคอกันเลีย จำกัดการวิ่งกระโดด ดูแลแผลให้สะอาดแห้ง และพาไปตรวจตามนัดเพื่อประเมินการหายของแผล
การทำหมันช่วยเรื่องพฤติกรรมอะไรบ้าง?
ช่วยลดการฉี่ทำเครื่องหมายในเพศผู้ ลดการหนีตามตัวเมียและเสียงร้องในเพศเมียที่กำลังเป็นสัด แต่ไม่ได้เปลี่ยนบุคลิกโดยรวมของสัตว์
