CChocoMoji
หน้าแรกความรู้สัตว์เลี้ยงพฤติกรรมหมากัดแทะรองเท้า เฟอร์นิเจอร์พัง ต้องทำไงให้ความเสียหายหยุดลง

หมากัดแทะรองเท้า เฟอร์นิเจอร์พัง ต้องทำไงให้ความเสียหายหยุดลง

Why Dogs Chew & How to Stop It

สุนัขพฤติกรรม

การกัดแทะเป็นธรรมชาติของสุนัข ใช้สำรวจโลก บรรเทาปวดฟัน และระบายพลังงาน ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การแทะ แต่อยู่ที่การแทะของที่ผิดที่ ถ้ารู้สาเหตุจะจัดการได้โดยไม่ต้องง้อการลงโทษ

สุนัขกำลังกัดแทะของเล่นเคี้ยวที่ทำจากหนังวัว
ภาพ: File:Dog with rawhide chew toy.jpg · CC BY 2.0 · Shane Adams

ทำไมหมาถึงกัดแทะข้าวของ

สาเหตุลักษณะที่มักเห็น
ฟันขึ้น (ลูกหมา)แทะของแข็งบ่อย ๆ เพื่อบรรเทาอาการคันเหงือก มักช่วง 3–6 เดือน
เบื่อ ไม่มีกิจกรรมแทะของเล่นหรือข้าวของเมื่ออยู่เฉย ๆ นาน ต้องการสิ่งกระตุ้น
เครียดหรือกลัวการแยกแทะเฉพาะช่วงที่อยู่คนเดียว ร่วมกับหอน เดินวน หรือฉี่ผิดที่
พลังงานล้นเกินแทะหลังไม่ได้ออกกำลังกายหรือเล่นนาน ๆ
ปัญหาเหงือกและฟันแทะมากขึ้นกะทันหัน อาจมีกลิ่นปาก กินลำบาก ควรพบสัตวแพทย์

สอนให้รู้ว่าอะไรแทะได้ อะไรแทะไม่ได้

ทำทีละขั้น
  1. เก็บของที่ไม่อยากให้แทะให้พ้นจากพื้น เช่น รองเท้า สายชาร์จ ของเล่นเด็ก
  2. เตรียมของเล่นแทะที่เหมาะสมหลายแบบและสลับสับเปลี่ยนกันเพื่อไม่ให้เบื่อ
  3. เมื่อเห็นหมากำลังแทะของต้องห้าม พูดสั้น ๆ เช่น 'อ้า' แล้วเปลี่ยนเป็นของเล่นที่แทะได้ ทันทีที่เขาหันมาแทะของเล่น ให้ชมและรางวัล
  4. สอนคำสั่ง 'ปล่อย' (drop) และ 'ไม่เอา' (leave it) เพื่อควบคุมสถานการณ์
  5. เพิ่มเวลาเดินและของเล่นที่ใช้สมอง เช่น ของเล่นซ่อนอาหาร เพื่อระบายพลังงาน
  6. อย่าปล่อยให้หมาเฝ้าบ้านโดยไร้กิจกรรมนานเกินควร ใช้กรงอย่างถูกวิธีเป็นช่วงสั้น ๆ ร่วมกับของเล่น
เมื่อหมาแทะของเล่นที่ถูกต้อง ให้รางวัลทุกครั้ง เพื่อให้เขารู้ว่าการแทะของที่ถูกต้องให้ผลตอบแทนที่ดีกว่า

ของเล่นแทะที่ปลอดภัย

  • ของเล่นยางที่ทนทานเหมาะกับขนาดปากและแรงกัดของหมา
  • ของเล่นซ่อนอาหารหรือที่ต้องขบคิด เพื่อกระตุ้นสมอง
  • กระดูกหรือของเคี้ยวที่สัตวแพทย์แนะนำ และเลือกขนาดที่กลืนไม่ได้ทั้งชิ้น
  • ของเล่นที่ทำจากวัสดุนุ่มที่ย่อยง่าย แต่ยังต้องเฝ้าระวังเวลากัด
หลีกเลี่ยงกระดูกแข็งมาก ไม้หรือเขากวาง เพราะเสี่ยงฟันแตกและเศษแหลมคมบาดลำไส้ และอย่าให้ของเล่นที่หักเป็นชิ้นเล็กจนเสี่ยงกลืน ตรวจสอบของเล่นบ่อย ๆ และเปลี่ยนเมื่อสึก

เมื่อไรที่การแทะคือสัญญาณผิดปกติ

ตัวอย่างจากคลินิก

สุนัขกู้ภัยอายุ 2 ปีเริ่มกัดแทะโซฟาและกรอบประตูเฉพาะตอนที่เจ้าของออกไปทำงาน สัตวแพทย์วินิจฉัยว่าน่าจะเป็นความกลัวการแยก จึงแนะนำให้ฝึกอยู่ห่างทีละน้อย ให้ของเล่นซ่อนอาหารตอนออกจากบ้าน และปรับสภาพแวดล้อม ภายใน 2 เดือนพฤติกรรมแทะลดลงอย่างชัดเจน

ถ้าหมาแทะเฉพาะตอนอยู่คนเดียวและมีอาการอื่นร่วม เช่น หอน เดินวน หรือฉี่ผิดที่ อาจเป็นความกลัวการแยกซึ่งต้องปรึกษาสัตวแพทย์ เพราะไม่ใช่แค่พฤติกรรมเสียแต่เป็นภาวะทางอารมณ์

ความเชื่อผิด ๆ ที่ควรเลิกเชื่อ

ความเชื่อ: ต้องดุหรือตีทุกครั้งที่เห็นหมาแทะ จึงจะเลิก

ความจริง: การลงโทษทำให้หมาเรียนรู้ที่จะซ่อนตัวแทะ ไม่ใช่เลิกแทะ และเพิ่มความเครียด วิธีที่ได้ผลคือจัดการสิ่งแวดล้อมให้หมาแทะของที่ถูกต้องและให้รางวัล

ความเชื่อ: ห้ามให้หมามีของแทะเลย เพราะจะยิ่งติด

ความจริง: การแทะเป็นความต้องการตามธรรมชาติ ควรให้ของเล่นที่เหมาะสมแทนที่จะห้ามทั้งหมด เพราะเมื่อห้ามแล้วหมามักไปแทะของที่แย่กว่า

เรื่องน่ารู้: การกัดแทะเป็นธรรมชาติของสุนัข วิธีหยุดความเสียหายคือให้ทางเลือกที่ถูกต้อง จัดการสิ่งแวดล้อม และให้รางวัล ไม่ใช่การลงโทษ

คำถามพบบ่อย

ลูกหมากัดแทะบ่อยมากต้องทำไง?

เป็นช่วงฟันขึ้นปกติ ให้ของเล่นสำหรับลูกหมาและแช่เย็นเพื่อช่วยบรรเทาเหงือก พร้อมกับเก็บของต้องห้ามให้พ้น และฝึกเปลี่ยนทิศทางเมื่อเริ่มแทะของไม่ควร

ของเล่นแทะแบบไหนอันตราย?

ของที่แข็งเกินไปอย่างกระดูกชิ้นใหญ่ เขากวาง หรือของที่แตกเป็นชิ้นเล็ก มีความเสี่ยงฟันแตกและลำไส้อุดตัน ควรเลือกของเล่นที่สัตวแพทย์แนะนำและเฝ้าระวังเวลาเล่น

หมาแทะเฉพาะตอนอยู่คนเดียว แปลว่าอะไร?

อาจเป็นความกลัวการแยก (separation anxiety) ควรปรึกษาสัตวแพทย์ เพราะต้องจัดการเชิงพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่แค่ห้ามแทะ

กระดูกแทะให้หมาได้ไหม?

กระดูกต้มหรือกระดูกแข็งไม่ปลอดภัย ควรเลือกของเคี้ยวที่สัตวแพทย์แนะนำ ปรึกษาก่อนให้เสมอ โดยเฉพาะหมาเล็กหรือหมาที่กินเร็ว

แหล่งอ้างอิง

หมา — วิกิพีเดียภาษาไทย

ASPCA — Destructive Chewing